قوسىشكل درست شده و آب رود با فشار از زير آن عبور مىكند . در سمت ديگر پل دولابى ( چرخ چاهى ) است كه ارتفاع آن 90 ذراع است و آب را به روى پل بالا مىبرد و به شهر طليطله مىرساند . طليطله در روزگار روميان پايتخت آنان بود و چون مسلمانان بر آن شهر مسلط شدند ، گنجينه‌هايى يافتند كه به وصف درنمىآيد ، كه از آن جمله 170 تاج طلاى مرصع به در و گوهر و انواع جواهرات ، هزار شمشير جواهر نشان شاهى ، درّ و ياقوت و ظروف طلا و نقره كه به شمار نمىآيد به دست آوردند ، و نيز سفره سليمان بن داوود است كه از زمرد بوده و امروز در شهر روم نگهدارى مىشود . طليطله باغهايى دارد و نهرهاى آبى آنها را شكافته ، با چرخ چاههايى آبيارى مىشوند ؛ باغهايى چون بهشت ، سرسبز و پربار و ميوه‌هايى كه نظير آنها در هيچ جا نيست و در آن باغها فساد راه ندارد و از هر سو سرزمينهايى مرتفع و دژهايى بلند و استوار طليطله را احاطه كرده است ، و در فاصلهء دورى در جهت شمال آن كوه بزرگ شارات واقع است . « 1 » ياقوت در قرن هفتم مطالب ادريسى را تأييد كرده و علاوه بر آن ، مىنويسد : قومى گفته‌اند كه طليطله شهر دقيانوس زمان اصحاب كهف بوده است و نزديك آنجا محلى بوده كه به آن جنان الورد ( بهشت گل سرخ ) مىگفتند و اجساد اصحاب كهف كه هنوز پوسيده نشده ، در آنجا قرار دارد . ياقوت مىافزايد كه اكنون شهر در دست فرنگان است . طليطله را مدينة الاملاك نامند ؛ زيرا مردم در آنجا به 72 زبان تكلم مىكنند . سليمان بن داود ، عيسى بن مريم ( ع ) ، ذو القرنين و خضر به آن شهر آمده‌اند . « 2 » يك قرن بعد از ياقوت ابو الفداء در قرن هشتم هجرى مىنويسد : طليطله در مشرق مدينهء وليد ، بر كوه بلندى واقع است و از تسخيرناپذيرترين و استوارترين بلاد اندلس است . درختان ، طليطله را از جانب مغرب در ميان گرفته‌اند . گل نار آنجا به قدر انار ديگر جاهاست و در طليطله هرگونه درخت ميوه وجود دارد . رود طليطله را چون از قلعهء باجه مىآيد ، رود باجه نيز خوانند . « 3 » به نوشتهء حمد الله مستوفى ، اكثر عمارات طليطله از سنگ است . در بعضى كتب آنجا را از بلاد

--> ( 1 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 2 ، ص 536 و 551 - 552 . ( 2 ) . معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 40 . ( 3 ) . تقويم البلدان ؛ ص 215 .